Theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, thời hạn kháng cáo bản án sơ thẩm là 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Đương sự không có mặt tại phiên toà hoặc lúc tuyên án mà có lý do chính đáng thì 15 ngày tính từ ngày họ nhận được bản án hoặc từ ngày bản án được niêm yết. Với quyết định tạm đình chỉ, đình chỉ giải quyết vụ án của toà sơ thẩm, thời hạn kháng cáo là 7 ngày kể từ ngày nhận quyết định hoặc ngày quyết định được niêm yết.
Mười lăm ngày là khoảng thời gian ngắn so với một vụ án có thể đã kéo dài cả năm. Trong mười lăm ngày đó bạn phải đọc lại bản án (nhiều khi chưa có bản án đầy đủ trong tay), quyết định có kháng cáo hay không, viết đơn, gửi đúng nơi. Sau đó còn một mốc nữa là nộp tạm ứng án phí phúc thẩm. Bài này gom các mốc đó vào một chỗ, chỉ cách tính trong những tình huống hay gây tranh cãi, và nói rõ khi nào nên tìm người làm nghề ngay. Tổ chức toà án đã thay đổi từ năm 2025, toà xử phúc thẩm có thể khác tên với trước; luôn đối chiếu bản sửa đổi mới nhất của bộ luật.
Bảng thời hạn kháng cáo, kháng nghị theo loại văn bản
Các con số dưới đây theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 cho vụ án dân sự nói chung, gồm cả tranh chấp hôn nhân và gia đình, kinh doanh thương mại, lao động. Thủ tục rút gọn và việc dân sự (không có tranh chấp) có thời hạn riêng, ngắn hơn.
| Văn bản bị kháng cáo, kháng nghị | Ai | Thời hạn | Bắt đầu tính từ |
|---|---|---|---|
| Bản án sơ thẩm | Đương sự có mặt khi tuyên án | 15 ngày | Ngày tuyên án |
| Bản án sơ thẩm | Đương sự vắng mặt có lý do chính đáng | 15 ngày | Ngày nhận bản án hoặc ngày bản án được niêm yết |
| Quyết định tạm đình chỉ, đình chỉ giải quyết vụ án sơ thẩm | Đương sự | 7 ngày | Ngày nhận quyết định hoặc ngày niêm yết |
| Bản án sơ thẩm | Viện kiểm sát cùng cấp | 15 ngày | Ngày tuyên án |
| Bản án sơ thẩm | Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp | 1 tháng | Ngày tuyên án |
| Bản án theo thủ tục rút gọn | Đương sự | Ngắn hơn thủ tục thường (7 ngày) | Ngày tuyên án |
Bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị trong thời hạn thì có hiệu lực pháp luật. Từ lúc đó, muốn thay đổi chỉ còn thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm với điều kiện chặt hơn nhiều. Vì vậy mốc 15 ngày là ranh giới thật sự quan trọng nhất sau phiên toà sơ thẩm.
Bên kia kháng cáo không có nghĩa là bạn được thêm thời gian. Mỗi người có hạn của riêng mình. Nếu chỉ một bên kháng cáo, toà phúc thẩm thường chỉ xem xét phần bị kháng cáo và phần có liên quan.
Cách tính 15 ngày trong các tình huống hay gặp
Thời hạn tố tụng tính theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015: không tính ngày xảy ra sự kiện, đếm ngày lịch, ngày cuối rơi vào ngày nghỉ thì lùi sang ngày làm việc kế tiếp. Áp vào kháng cáo như sau.
- Bạn có mặt khi tuyên án vào thứ Sáu ngày 10 (ví dụ giả định): ngày thứ nhất là thứ Bảy ngày 11, ngày thứ mười lăm là thứ Bảy ngày 25; vì là ngày nghỉ nên hạn chót lùi sang thứ Hai ngày 27.
- Toà tuyên án nhưng bạn rời phòng xử trước khi tuyên: nếu không có lý do chính đáng, hạn vẫn tính từ ngày tuyên án. Đừng nghĩ cứ vắng là được tính lại.
- Bạn vắng mặt cả phiên toà vì nằm viện: hạn tính từ ngày bạn nhận bản án do toà tống đạt hoặc ngày bản án được niêm yết. Giữ giấy tờ chứng minh lý do vắng mặt.
- Gửi đơn qua bưu chính: ngày kháng cáo là ngày tổ chức dịch vụ bưu chính nơi gửi đóng dấu ở phong bì. Gửi bảo đảm và giữ biên nhận có ngày gửi.
- Người đang bị tạm giữ, tạm giam: ngày kháng cáo là ngày người đứng đầu nơi tạm giữ, tạm giam nhận đơn và xác nhận.
- Nộp trực tiếp: ngày toà nhận đơn, thể hiện trên giấy xác nhận hoặc dấu nhận đơn.
Đơn kháng cáo nộp cho toà đã xét xử sơ thẩm. Nếu bạn gửi nhầm lên toà cấp trên, đơn vẫn được chuyển về, nhưng mất thêm thời gian xử lý chứ không làm hạn của bạn dài ra. Khi ngày cuối đã sát, nộp trực tiếp là cách chắc nhất.
Đơn kháng cáo cần có gì để không bị trả lại
Đơn kháng cáo không cần dài, nhưng thiếu nội dung bắt buộc thì toà yêu cầu sửa, bổ sung, và nếu không sửa đúng hạn thì đơn bị trả lại. Đơn cần thể hiện các nội dung sau.
- Ngày, tháng, năm làm đơn.
- Họ tên, địa chỉ, số liên lạc của người kháng cáo; nếu là người đại diện thì ghi rõ tư cách đại diện.
- Kháng cáo toàn bộ hay một phần bản án, quyết định sơ thẩm chưa có hiệu lực; nếu một phần thì phần nào.
- Lý do kháng cáo và yêu cầu cụ thể với toà phúc thẩm: sửa phần nào, huỷ phần nào, vì sao.
- Chữ ký hoặc điểm chỉ của người kháng cáo.
- Tài liệu, chứng cứ bổ sung (nếu có) để chứng minh kháng cáo có căn cứ.
Lỗi phổ biến là viết đơn rất dài về cảm xúc nhưng không nói rõ muốn toà phúc thẩm làm gì. Hãy viết lý do theo từng điểm: toà sơ thẩm đánh giá sai chứng cứ nào, áp dụng sai quy định nào, tính sai khoản tiền nào. Phần lập luận dài có thể nộp thành bản trình bày riêng sau, miễn là đơn kháng cáo đã đúng hạn và đủ nội dung.
Mốc thứ hai: nộp tạm ứng án phí phúc thẩm trong 10 ngày
Sau khi nhận đơn kháng cáo hợp lệ, toà sơ thẩm thông báo cho người kháng cáo nộp tạm ứng án phí phúc thẩm, trừ trường hợp được miễn hoặc không phải nộp. Người kháng cáo có 10 ngày kể từ ngày nhận thông báo để nộp tiền và nộp biên lai cho toà. Hết hạn mà không nộp, không có lý do chính đáng thì bị coi là từ bỏ việc kháng cáo.
Điều này có nghĩa là một lá đơn kháng cáo nộp đúng hạn vẫn có thể "chết" ở khúc thứ hai. Nhiều người nộp đơn xong thì nghĩ việc đã xong, chờ toà phúc thẩm gọi, trong khi thông báo nộp tạm ứng nằm trong hộp thư. Hãy coi hai việc này là một gói: nộp đơn xong thì hỏi ngay bộ phận nhận đơn khi nào có thông báo, gửi về đâu.
Nếu bạn thuộc diện được miễn án phí (người lao động đòi lương, người yêu cầu cấp dưỡng, người thuộc hộ nghèo… theo nghị quyết về án phí, lệ phí toà án đang có hiệu lực), hãy làm đơn xin miễn kèm theo đơn kháng cáo, đừng chờ có thông báo rồi mới xin.
Kháng cáo quá hạn: còn đường nhưng hẹp
Luật có cho phép. Đơn kháng cáo nộp sau khi hết hạn được gọi là kháng cáo quá hạn. Toà sơ thẩm không tự chấp nhận mà gửi đơn, kèm bản trình bày lý do và chứng cứ, lên toà cấp phúc thẩm. Một hội đồng gồm ba thẩm phán xem xét và quyết định chấp nhận hay không.
Lý do phải là trở ngại thật. Hội đồng chỉ chấp nhận khi việc chậm có lý do chính đáng: ốm nặng phải điều trị, thiên tai, không nhận được bản án do lỗi tống đạt. Bận, quên, không biết luật thường không được chấp nhận.
Kèm chứng cứ ngay từ đầu. Giấy ra viện, xác nhận của nơi cư trú, phong bì có ngày nhận, bất cứ thứ gì chứng minh khoảng thời gian bạn không thể kháng cáo. Đơn quá hạn không có chứng cứ gần như không có cơ hội.
Nộp ngay khi trở ngại chấm dứt. Càng để lâu sau khi trở ngại hết, lý do càng yếu. Cách xin khôi phục và các tình huống lỡ hạn khác được bàn kỹ hơn ở danh mục "Lỡ hạn rồi: còn đường nào" của trang.
Sau khi kháng cáo hợp lệ: các mốc ở giai đoạn phúc thẩm
Nộp đơn và tạm ứng án phí xong, hồ sơ được chuyển lên toà cấp phúc thẩm. Các mốc tiếp theo chủ yếu là việc của toà, nhưng bạn nên biết để theo dõi và không bỏ lỡ phần việc của mình.
| Việc | Thời hạn theo bộ luật 2015 | Bạn cần làm gì |
|---|---|---|
| Toà sơ thẩm thông báo kháng cáo cho các đương sự khác và viện kiểm sát | Ngay sau khi nhận đơn hợp lệ và biên lai | Nếu bạn là bên bị kháng cáo, đọc kỹ để chuẩn bị văn bản ý kiến gửi toà phúc thẩm |
| Chuyển hồ sơ lên toà cấp phúc thẩm | Sau khi hết hạn kháng cáo, kháng nghị | Hỏi toà sơ thẩm ngày chuyển và tên toà nhận hồ sơ |
| Chuẩn bị xét xử phúc thẩm | 2 tháng kể từ ngày thụ lý, gia hạn không quá 1 tháng | Bổ sung chứng cứ mới (nếu có) càng sớm càng tốt, kèm lý do vì sao trước đó chưa nộp |
| Mở phiên toà phúc thẩm | 1 tháng kể từ ngày có quyết định đưa vụ án ra xét xử, có lý do chính đáng là 2 tháng | Theo dõi giấy triệu tập, sắp xếp có mặt |
| Bản án phúc thẩm | Có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án | Bắt đầu tính các mốc thi hành án |
Bản án phúc thẩm có hiệu lực ngay khi tuyên, không có thêm 15 ngày nào nữa. Từ hôm đó, các mốc chuyển sang phía thi hành án: thời hiệu yêu cầu thi hành án, hạn tự nguyện thi hành. Nếu bạn là người được thi hành án, hãy xin bản án ngay để chuẩn bị đơn yêu cầu.
Khi nào nên tìm luật sư ngay trong 15 ngày
Có những vụ mà mười lăm ngày không đủ để tự làm cho tốt: số tiền tranh chấp lớn, tranh chấp đất đai có nhiều thửa và nhiều người liên quan, bản án tuyên huỷ một hợp đồng mà bạn đang dựa vào để làm ăn, hoặc bản án có phần nghĩa vụ cấp dưỡng, nuôi con. Trong những vụ này, cái giá của một lá đơn kháng cáo viết thiếu ý là rất cao, vì toà phúc thẩm xem xét trong phạm vi kháng cáo.
Nếu chưa kịp có người đồng hành, đừng để lỡ hạn vì chờ. Bạn có thể nộp đơn kháng cáo nêu yêu cầu và lý do chính trong hạn, sau đó bổ sung bản trình bày chi tiết và chứng cứ. Việc thay đổi, bổ sung nội dung kháng cáo sau khi hết hạn có giới hạn: không được vượt quá phạm vi kháng cáo ban đầu. Vì vậy khi nộp đơn sớm, hãy ghi phạm vi rộng vừa đủ (ví dụ "kháng cáo toàn bộ phần chia tài sản") thay vì chỉ nêu một chi tiết nhỏ.
Nếu bạn muốn có ý kiến nhanh trong lúc đang đếm ngày, có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn để được chỉ ra phần nào của bản án đáng kháng cáo và phần nào nên chấp nhận. Ý kiến đó giúp bạn quyết định, còn đơn và hạn chót vẫn là việc phải tự làm cho kịp.
Câu hỏi thường gặp
Bản án chưa được giao mà đã gần hết 15 ngày thì làm sao?
Nếu bạn có mặt khi tuyên án, hạn vẫn tính từ ngày tuyên án dù chưa nhận bản án đầy đủ. Hãy nộp đơn kháng cáo dựa trên nội dung đã nghe tuyên và trích lục bản án nếu có, ghi rõ sẽ bổ sung lý do khi nhận bản án. Đơn đúng hạn quan trọng hơn đơn hoàn hảo.
Kháng cáo xong có rút lại được không?
Được. Người kháng cáo có quyền rút kháng cáo trước khi mở phiên toà hoặc tại phiên toà phúc thẩm. Rút toàn bộ thì toà phúc thẩm đình chỉ xét xử phúc thẩm và bản án sơ thẩm có hiệu lực từ thời điểm đó. Tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp có thể bị sung công, tuỳ thời điểm rút.
Chỉ không đồng ý một phần bản án thì có phải kháng cáo toàn bộ không?
Không cần. Bạn có thể kháng cáo một phần, ghi rõ phần nào. Phần không bị kháng cáo, kháng nghị sẽ có hiệu lực pháp luật sau khi hết hạn. Cân nhắc kỹ, vì sau khi hết hạn bạn không được mở rộng phạm vi kháng cáo sang phần đã bỏ qua.
Bên kia kháng cáo, mình không kháng cáo thì có bất lợi gì không?
Toà phúc thẩm xem xét phần bị kháng cáo. Bạn vẫn tham gia phiên phúc thẩm với tư cách đương sự và có quyền trình bày. Nhưng nếu bạn cũng không hài lòng một phần bản án, chỉ có đơn kháng cáo của chính bạn trong hạn mới giúp phần đó được xem xét lại.
Thời hạn kháng cáo vụ án hình sự và hành chính có giống dân sự không?
Đều có mốc 15 ngày cho bản án sơ thẩm và 7 ngày cho quyết định sơ thẩm theo bộ luật tố tụng tương ứng, nhưng cách tính với người vắng mặt và các chi tiết khác có điểm riêng. Hãy đọc đúng bộ luật tố tụng áp dụng cho vụ việc của bạn và hỏi lại toà đã xử.
Ngày cuối cùng toà nghỉ làm thì nộp đơn thế nào?
Nếu ngày cuối rơi vào thứ Bảy, Chủ nhật hoặc ngày lễ thì hạn lùi sang ngày làm việc kế tiếp. Nếu ngày cuối là ngày làm việc nhưng bạn không đến kịp giờ, gửi bảo đảm qua bưu chính ngay trong ngày cũng được, vì ngày kháng cáo là ngày đóng dấu bưu chính nơi gửi.