Thời hiệu chia di sản nhà đất 30 năm: tính từ ngày nào, quá hạn thì nhà đất thuộc về ai?

Cha mẹ mất để lại căn nhà, mảnh đất mà các con chưa ai sang tên, người ở lại trông nom, người đi làm ăn xa — chuyện này kéo dài hàng chục năm là thường. Pháp luật cho thời gian khá dài: thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là bất động sản là ba mươi năm, tính từ thời điểm mở thừa kế, tức ngày người để lại di sản mất (Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015). Cha mất năm 2000 thì nói chung đến năm 2030 mới hết.

Hết ba mươi năm không có nghĩa là di sản bị bỏ không: nó thuộc về người thừa kế đang quản lý; không có người thừa kế quản lý thì xử lý theo quy định về chiếm hữu, cuối cùng có thể thuộc Nhà nước. Người đang ở trong nhà vì vậy có lợi thế, người ở xa nên tính sớm. Hai trường hợp nên hỏi luật sư trước khi kết luận: cha và mẹ mất ở hai thời điểm khác nhau (mỗi người một mốc, phần của từng người tính riêng), và người mất từ trước năm 1991 hoặc nhà đất có giao dịch trước 1/7/1991 — có quy định chuyển tiếp riêng. Các con thoả thuận được thì làm văn bản phân chia di sản tại tổ chức hành nghề công chứng, không cần ra toà. Công cụ đã chọn sẵn chia di sản là nhà đất; nhập ngày mất ghi trên giấy chứng tử.